Fotoğrafın Kaz dağlarındaki tahribatı gösterdiği iddiası

İDDİA: Fotoğraf Kaz dağlarındaki tahribatı gösteriyor.

YANLIŞ

Twitter’da T.C. Atatürkçü isimli bir kullanıcı tarafından yapılan paylaşımda yer alan fotoğrafın, Kaz dağlarındaki tahribatı gösterdiği iddia edildi. Paylaşım #SizNasilMillisiniz etiketi altında başka bir kullanıcı tarafından da yapıldı. Gönderi şimdiye kadar 500’den fazla retweet, bin 300 de beğeni aldı.

Ancak iddia doğru değil. Fotoğraf Kaz dağlarının uğradığı tahribatı göstermiyor. Paylaşımda kullanılan fotoğraf Malezya’nın Borneo adasına ait.

Fotoğraf yağmur ormanlarına ait

Paylaşımda tahribata uğradığı iddia edilen Kaz dağlarını araştırmak için, arama motorlarında kilit kelimelerle arama yaptığımızda paylaşımda kullanılan fotoğrafla ilgili bir sonuca ulaşamıyoruz. Aynı arama “Kaz dağları ormanları” kilit kelimeleriyle yapıldığında da fotoğraf görülemiyor

Fotoğrafı tersine görsel arama yöntemiyle aradığımızda ise National Geographic’in 2015 yılında yayınlanan ve Malezya’daki Borneo adasında palm yağı elde etmek için kesilen yağmur ormanlarını anlatan içeriğine ulaşıyoruz. Fotoğrafı çeken isimse Matthias Klum. Yani görsel geçmiş yıllarda yapılmış başka bir doğa tahribatına ait. 

Fransız bakan da tepki göstermişti

Fotoğrafa yine 2015 yılında yayınlanan, palm yağının fındık kreması üretiminde kullanıldığını anlatan bir haberde de rastlıyoruz. Yani görsel palm yağı için yapılan orman tahribatından söz eden dergi yazıları ve içeriklerde sık sık kullanılmış.

Greenpeace’e göre küresel palm yağı üretimi 1995’ten 2015’e kadar 15,2 milyon tondan 62,6 milyon tona çıktı. Batıda tüketilen ambalajlı gıdaların yarısında kullanıldığı tahmin edilen palm yağının üretilebilmesi için, orman alanları tahrip ediliyor. Dünya arzının yüzde 85’ini Endonezya ve Malezya sağlıyor. Endonezya’da palm üretimi için 2001’den 2017’ye kadar 24,4 milyon hektarlık ormanlık alan tahrip edildi; Malezya’da bu rakam 7,29 milyon hektar. Borneo’daki orman tahribatı Google Earth üzerinden de izlenebiliyor.

Adada palm yağı üretimi için ormansızlaştırılmış alanlar Google Earth üzerinden görülebiliyor. 

Kaz dağlarında son durum ne

Paylaşımda adı geçen Kaz dağları ormanları ise, geçtiğimiz yılın en çok ses getiren gündemlerinden biriydi. Kanada merkezli madencilik şirketi Alamos Gold, Türkiye’deki ortağı Doğu Biga Madencilik aracılığıyla bölgede faaliyet göstermek için ormanın bir kısmını yok etmişti. 

Teyit, bölgede kaç ağaç kesildiği ile ilgili iddialara çeşitli araçlar kullanarak yaptığı bir hesaplamayla açıklık kazandırmıştı

Sonuç olarak fotoğrafın Kaz dağlarının uğradığı tahribatı gösterdiği doğru değil. Görsel Malezya’da tahribata uğramış başka bir ormanı gösteriyor. İddia yanlış bilginin yedi türünden biri olan hatalı ilişkilendirmeye örnek.

Kaynaklar

National Geographic, Can Borneo's Tribes Survive, 9 Ocak 2015

Kuzey Ormanları Savunması, Nutella yemek zorunda değiliz, 17 Kasım 2015

Gaia Dergi, Fransa Ekoloji Bakanı: Nutella yemek zorunda değiliz, 18 Haziran 2015

Popüler Tarım, Amazon ocak ayı içerisinde ormansızlaşma rekoru kırdı, 8 Şubat 2020

Washington Post, How palm oil cultivation in Borneo, 1 Aralık 2015

Greenpeace, How palm oil sparked, 18 Mart 2019

Kaynaklar

National Geographic, Can Borneo's Tribes Survive, 9 Ocak 2015

Kuzey Ormanları Savunması, Nutella yemek zorunda değiliz, 17 Kasım 2015

Gaia Dergi, Fransa Ekoloji Bakanı: Nutella yemek zorunda değiliz, 18 Haziran 2015

Popüler Tarım, Amazon ocak ayı içerisinde ormansızlaşma rekoru kırdı, 8 Şubat 2020

Washington Post, How palm oil cultivation in Borneo, 1 Aralık 2015

Greenpeace, How palm oil sparked, 18 Mart 2019