Fotoğrafın Pakistan’da düşen yolcu uçağını gösterdiği iddiası

İDDİA: Fotoğraf Pakistan’da düşen yolcu uçağını gösteriyor. 

YANLIŞ

Sosyal medyada ve haber sitelerinde paylaşılan bir fotoğrafın Pakistan’da düşen yolcu uçağını gösterdiği iddia edildi. Bazı yabancı haber siteleri de, haberlerinde fotoğrafı Pakistan’daki kaza anı olarak kullanmış. 

Ancak fotoğraf Pakistan’daki uçak kazasını göstermiyor. Görüntü simülasyon bir uçak kazasının gösterildiği videodan alınmış. Görüntünün alındığı video 2019 yılında YouTube üzerinden paylaşılmış.

Görüntüdeki kaza anı simülasyon olarak oluşturulmuş

Fotoğraf 28 Haziran 2019 tarihinde runsame isimli bir Youtube kanalından paylaşılan videodan alınmış. Videoda Pakistan’ın Uluslararası Havayollarına ait bir uçağın motorunun yanması nedeniye Pakistan’un Lahor şehrine zorunlu inişi temsil edilmiş. Videoyu paylaşan kişi uçak kazasının simülasyon bir kaza anı olduğunu, gerçek uçak kazası olmadığını da açıklamış. Youtube kanalında benzer uçuş simülasyonları örneklerine de rastlanabiliyor. Videoyu paylaşan kişi uçuş simülasyonlarını kendi hayal gücüyle, eğlence amaçlı ürettiğini de belirtmiş.

Simülasyon, teknik anlamda bir sürecin ya da sistemin işletilmesi için yapay bir ortam oluşturulması anlamına geliyor. Gerçekleşme ihtimali olan kazalar ya da sorunlar, simülasyonlar aracılığıyla deneyimlenebiliyor. Videoda yapılan uçuş simülasyonu da bir sanal gerçeklik. Uçuş simülasyonları sanal olarak uçuş ya da kaza anlarının deneyimlenmesini sağlıyor. Bu simülasyonlar eğlence amacıyla yapılmasının yanı sıra eğitim amacıyla da yapılabiliyor. 

Pakistan’da yolcu uçağı kazası, Karaçi şehrindeki Cinnah Uluslararası Havaalanı yakınlarında bir yerleşim alanında gerçekleşti. Pakistan Uluslararası Havayollarına ait yolcu uçağında 99 yolcu ve sekiz mürettebat olduğu bilgisi yetkililer tarafından paylaşıldı. Kazada 97 kişi hayatını kaybetti. Kazanın teknik bir nedenden kaynaklandığı, kazadan önce uçağın motorunun arızalandığı, pilotun acil durum çağrısı yaptığı ifade edildi. Ancak kesin neden henüz yetkililer tarafından açıklanmadı. Uçağın kaza yapma anı ve pilotun yaptığı çağrının kayıtları bazı haber sitelerinde yer almış.

Uçakların takibini mümkün kılan flightradar24 adlı internet sitesinden de Pakistan’da kaza yapan PK8303 sefer sayılı uçağın bilgilerine ulaşabiliyoruz. 

Pakistan’da uçuşlar yeni koronavirüs salgını nedeniyle durdurulmuştu; kazadan kısa bir süre önce de uçuşların yeniden başlaması kararlaştırılmıştı.

Sonuç olarak paylaşılan fotoğraf 22 Mayıs tarihinde Pakistan’da gerçekleşen uçak kazasını göstermiyor. Görüntü Youtube’dan paylaşılan bir uçuş simülasyonundan alınmış. İddia yanlış bilginin yedi türünden hatalı ilişkilendirmeye örnek. 

Kaynaklar

YouTube, Görüntünün alındığı video, 28 Haziran 2019

YouTube, Videoyu paylaşan Youtube kanalının benzer diğer videoları

Encyclopedia Britannica, Flight Simulator

Microsoft Flight Simulator

BBC Türkçe, Pakistan'da uçak kazası: 99 kişiyi taşıyan yolcu uçağı Karaçi'de yerleşim alanına düştü, 23 Mayıs 2020

BBC, Pakistan plane crash: Dozens die as jet hits homes in Karachi, 23 Mayıs 2020

Flightradar24, Pakistan’da düşen uçağın bilgileri

İndiaToday, Watch: CCTV captures moment Pakistan flight crashed in Karachi, 22 Mayıs 2020

The New York Times, Celebratory Flight Ends in Tragedy as Plane Crashes in Pakistan, Killing Scores, 22 Mayıs 2020