‘Termal kamerayla’ çekilmiş videonun Beyrut Limanı’nın füzeyle vurulma anını gösterdiği iddiası 

İDDİA: Video Beyrut’taki patlamayı gerçekleştiren füzenin termal kamera görüntülerini gösteriyor.

YANLIŞ

4 Ağustos 2020 tarihinde Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta meydana gelen patlamanın ardından sosyal medyada paylaşılan birçok görüntüyle patlamaya dışarıdan bir saldırının neden olduğu öne sürülmeye devam ediyor. Benzer bir videonun Beyrut’ta gerçekleşen patlamaya neden olan füzenin termal kamera görüntülerini gösterdiği iddia edildi. Bazı paylaşımlarda iki farklı açıdan paylaşılan videoda, negatif görüntülerde füzenin fark edildiği ve Beyrut’taki patlamanın ‘saldırı’ olduğu iddialarını güçlendirdiği öne sürülmüş. 

Ancak iddia doğru değil. Füze görüntülere montajlanmış. Orijinal videoda füze görüntüsüne rastlanmıyor ve resmi açıklamalar patlamanın nedeninin limandaki 2 bin 750 ton amonyum nitrat olduğu yönünde.

Görüntülere füze sonradan eklenmiş

Paylaşımlarda termal kamera olduğu iddia edilerek, negatif olarak verilen görüntülerin orijinallerine tersine görsel arama yöntemiyle ulaşabiliyoruz. Orijinal videolara baktığımızda görüntülere füzenin sonradan eklendiği anlaşılıyor. Beyrut Limanı’nda çıkan yangının ardından yaşanan patlamayı gösteren görüntüler dikkatle incelendiğinde, basit bir video düzenleme tekniğiyle, füzenin negatif hale getirilen görüntülere montajlandığı seçilebiliyor. 

İddialarda yer alan ilk videonun orijinal ve montajlanmış kısımları.

İkinci videonun orijinal ve montajlanmış kısımları.

Öte yandan görüntülere eklenen füzenin hedefe yaklaştıkça boyutunun ve açısının değişmediği görülebiliyor. Normalde yaklaşan ya da uzaklaşan bir nesnenin görüntüsünün aynı boyutta kalması mümkün değil. 

Associated Press’in ulaştığı Kaliforniya Üniversitesi profesörü Hany Farid de füzenin videoya sonradan eklenerek sahte olduğunu belirtmiş. Ayrıca Farid, görüntülerdeki füzenin fiziksel olarak makul olamayacak büyüklükte olduğunu, hareket etme hızı göz önüne alındığında da bulanık çıkması gerektiğini ifade etmiş. Ancak görüntülerdeki füze net. Dahası görüntülerde füze, herhangi bir yere çarpmadan kayıplara karışıyor. 

Görüntüler termal kamerayla kaydedilmemiş

Öte yandan görüntüler bir termal kamerayla kaydedilmemiş. Isıyı esas alarak çalışan termal kameralar güvenlik amaçlı da kullanılıyor. Bu kameralar özellikle ısıya güdümlü füze, gece görüşü sistemleri gibi askeri tekniklerin gelişmesinde yer alıyor. Termal kamera, bir nesne üzerinden gelen kızılötesi dalga boylarını resme çeviriyor. Orijinal görüntülere bakıldığında da bunun bir termal kamera görüntüsü olmadığı, cep telefonu kamerasıyla kaydedilen görüntülere negatif filtre uygulandığı anlaşılıyor.

İnternette normal görüntüleri negatife çevirmeye yarayan pek çok ücretsiz uygulama var.

4 Ağustos akşam saatlerinde Beyrut Limanı’nda meydanda gelen patlamanın nedeninin füze saldırısı olduğunu gösteren hiçbir kanıt yok. Ancak patlamanın nedeninin limandaki bir depoda 2014 yılından beri güvenlik tedbiri alınmadan saklanan 2 bin 750 ton amonyum nitrat olduğunu gösteren pek çok kanıt var ve resmi açıklamalar da bu yönde. Patlamada 100’den fazla insan hayatını kaybederken, 4 binin üzerinde insan da yaralandı. Patlamayla ilgili soruşturma ise devam ediyor. 

Teyit patlamanın ardından sosyal medyada yayılan, manipüle edilmiş birçok görüntüyü inceleyerek, görüntülerin Beyrut’taki patlamanın nedeninin bir füze ya da roket saldırısını göstermediğini ortaya koydu.

Sonuç olarak görüntülerde yer alan füze orijinal videoya sonradan eklenmiş. İddia yanlış bilginin en yaygın yedi türünden manipülasyona örnek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

YouTube, Montajlanmış videonun ilk kısmının orijinali, 4 Ağustos 2020

YouTube, Montajlanmış videonun ikinci kısmının orijinali, 5 Ağustos 2020

YouTube, Montajlanan videonun orijinali, 4 Ağustos 2020

AP, Video showing ‘missile’ in Beirut blast was manipulated, 6 Ağustos 2020

CNN, What we know about the Beirut blast, 5 Ağustos 2020

BBC Türkçe, Beyrut'ta patlama: 2 bin 750 ton amonyum nitratı taşıyan 'yüzen bomba' lakaplı geminin hikâyesi, 6 Ağustos 2020

Sanpa, Termal Kamera nedir?