Videonun nehirden çıkan dev yılanı gösterdiği iddiası

İDDİA: Video bir nehirden dev bir yılan çıktığını gösteriyor.

YANLIŞ

Nehirden çıkan dev bir yılanı izleyen ve çığlık atan insanların bulunduğu bir video, sosyal medyada yayıldı. Twitter’da yapılan bir paylaşımda videonun Tayland’ın Toronto şehrinde çekildiğin iddia edilirken, bazı sitelerde yılanın Hindular arasında Sheshnag isimli tanrının görüntüsüne benzetildiği de yazıldı.

Ancak iddia doğru değil. Yılan bir TikTok kullanıcısı tarafından bilgisayar marifetiyle oluşturulmuş ve Qiantang Nehri’nde yaşanan gelgitler sırasında çekilen bir başka videonun üzerine eklenmiş.

Video TikTok üzerinde yayılmış

Videonun kaynağına ulaşmak için tersine görsel arama yöntemi ile videodan aldığımız kesitleri aratıyoruz. Bunun sonucunda TikTok’taki mrbikkeraaj isimli Hintli profilin bu videoyu ilk paylaşan kişi olduğu fakat videonun daha sonra silindiği bilgisine ulaşıyoruz. Ancak Foax or Fact isimli doğrulama platformunun videodan aldığı kayda YouTube üzerinden halen ulaşılabiliyor. Platformun belirttiğine göre bu video TikTok üzerinde milyonlarca kez görüntülenmiş.

Videonun Hindistan’dan çıkması ve Hinduizm’de dev yılan şeklinde ortaya çıkan Sheshnag isimli bir tanrı bulunması, videonun yayılmasına katkı sağlarken, dünyanın diğer bölgelerinde video “Nehirden dev bir yılan çıktı mı?” gibi başlıklarla doğrulama platformları tarafından incelenmiş. Bu platformlar da videonun gerçek olmadığı sonucuna varmışlar.

Video bilgisayar teknolojileri kullanılarak elde edilmiş

Videonun Tayland’ın Toronto şehrinde çekildiği iddia edilmişti. Ancak Tayland’da Toronto isminde bir şehir bulunmuyor. Toronto, Kanada’da.

Asıl konuma ulaşmak için tersine görsel aramada videoda görünen binaları aratıyoruz. Ancak bu aramamız sonuç vermeyince, “nehir,” “izlemek,” “dalga” gibi anahtar kelimeleri kullanarak benzer videolara ulaşmaya çabalıyoruz. Çabalarımız sonuç veriyor ve videonun Çin’deki Qiantang Nehri’nde her yıl yaşanan gelgit sırasında kaydedilmiş olduğunu görüyoruz. Aynı bölgede çekilen çeşitli görüntüleri karşılaştırdığımızda, iddia edilen videodaki yapıların bu videoda da olduğu görülebiliyor.

Video, yılanın modellenmesi ve halihazırda gelgit sırasında çekilmiş olan görüntünün üzerine eklenmesi sonucu elde ediliyor. YouTube kanalı Raj Tech Zone, videonun elde edilme sürecini yayınladığı video ile de açıklamış. Kısa bir uğraş sonucu her videonun üzerine bu tarz görüntüler eklenebiliyor.

Sonuç olarak video gerçek değil. Çin’in Qiantang Nehri’nde yaşanan gelgit olayları sırasında çekilen videolara yılan görüntüsü eklenmesi sonucu elde edilmiş. Bu video yanlış bilginin en yaygın yedi türünden biri olan uydurmaya örnek.

İddia hakkında hazırladığımız analizi sonuna kadar okuduğunuz için teşekkürler. Okuduğunuz bu analizi daha fazla kişiye ulaştırabilmek, daha çok iddiayı daha kısa zamanda inceleyebilmek için bizi Patreon sayfamızdan destekleyebilirsiniz. 

Kaynaklar

Hoax or Fact, İddia incelemesi

Patrika, Video ile ilgili haber

Hoax or Fact, TikTok kaydı

Forests, İddia incelmesi

Misbar, İddia incelmesi

YouTube, Aynı bölgeden çekilen video

YouTube, Raj Tech Zone kanalının videosu